
Löschverfahren & Löschstandards
Wie oude laptops, servers of smartphones wil doorgeven, moet eerst de gegevens verwijderen. Gewoon verwijderen of formatteren volstaat niet – de bestanden zijn daarna vaak nog leesbaar. Veilige wismethoden zorgen ervoor dat gegevens niet meer kunnen worden hersteld. Het apparaat zelf blijft bruikbaar en behoudt zijn waarde.
In dit thema vindt u de belangrijkste begrippen rond wismethoden en wisnormen. Daartoe behoren methoden zoals overschrijven, Secure Erase of Crypto Erase, normen zoals NIST SP 800-88 en DIN 66398, en bewijsstukken zoals wisrapport en wiscertificaat. Ook technische bijzonderheden worden uitgelegd: waarom SSD's anders worden gewist dan harde schijven en wat verborgen gebieden zoals HPA en DCO zijn.
De woordenlijst richt zich op IT-leiding, functionarissen voor gegevensbescherming, inkoop en iedereen die een hardwarevervanging plant. De lemma's zijn kort en leggen vakbegrippen in eenvoudige taal uit.
Kort uitgelegd
Wismethoden verwijderen gegevens zodanig dat ze niet kunnen worden hersteld. Welke methode past, hangt af van het opslagmedium: harde schijven worden meestal overschreven, SSD's via firmwarecommando's of cryptografisch gewist. Een wiscertificaat per apparaat toont het resultaat aan.
De begrippen in één overzicht
- Data sanitization (opschoning van gegevensdragers)Data sanitization (opschoning van gegevensdragers) is de overkoepelende term voor methoden die gegevens op een opslagmedium zodanig verwijderen dat ze met … niet meer kunnen worden hersteld
- DegaussingDegaussing (ontmagnetiseren) is een methode die gegevens op magnetische gegevensdragers met een sterk magnetisch veld onleesbaar maakt. Een apparaat genaamd …
- NIST SP 800-88NIST SP 800-88 is een richtlijn van het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology (NIST) voor het veilig opschonen van gegevensdragers …
- BSI-richtlijn TL-03420De BSI-richtlijn TL-03420 is een technische richtlijn van het BSI met voorschriften voor het wissen en vernietigen van beschermwaardige informatie op analoge en …
- Crypto EraseCrypto Erase (cryptografische gegevensverwijdering) maakt gegevens onleesbaar door de sleutel te wissen of te vervangen waarmee een schijf alle gegevens versleutelt. …
- DIN 66398DIN 66398 is een Duitse norm met de titel "Richtlijn voor de ontwikkeling van een wisconcept met afleiding van wistermijnen voor persoonsgegevens". Ze …
- DoD 5220.22-MDoD 5220.22-M is de aanduiding van het "National Industrial Security Program Operating Manual" van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Bij gegevensverwijdering staat de naam …
- Fabrieksreset (Factory Reset)Een fabrieksreset (Factory Reset) zet een apparaat terug naar de leveringstoestand door gebruikersaccounts, instellingen, apps en gegevens te verwijderen. Hoe …
- Harde-schijfversleutelingHarde-schijfversleuteling (Full Disk Encryption) versleutelt de volledige inhoud van een gegevensdrager, zodat deze zonder sleutel of wachtwoord niet leesbaar is …
- WiscertificaatEen wiscertificaat is een bewijsstuk dat bevestigt dat de gegevens op een bepaalde gegevensdrager of een bepaald apparaat met een benoemde methode zijn gewist. …
- Secure Erase (ATA)Secure Erase is een in de firmware van ATA- en SATA-schijven ingebouwd wiscommando (SECURITY ERASE UNIT) waarmee de schijf zijn gebruikersgegevens zelf wist …
- Overschrijven (overwriting)Overschrijven (overwriting) is een softwarematige wismethode waarbij alle opslaggebieden van een gegevensdrager met nieuwe gegevens zoals nullen of … worden beschreven
- Block EraseBlock Erase is een wismethode voor flashgeheugen zoals SSD's, waarbij de firmware van de schijf hele geheugenblokken elektrisch in de gewiste toestand brengt …
- BestandsvernietigerEen bestandsvernietiger is een programma dat afzonderlijke bestanden of mappen niet alleen verwijdert, maar hun opslagruimte eerst overschrijft zodat ze niet kunnen …
- DataremanentieDataremanentie (Engels: data remanence) verwijst naar gegevensresten die op een opslagmedium achterblijven nadat gegevens ogenschijnlijk zijn gewist. Ze …
- Device Configuration Overlay (DCO)Een Device Configuration Overlay (DCO) is een functie van de ATA-standaard waarmee de capaciteit en de weergegeven mogelijkheden van een harde schijf …
- Enhanced Secure EraseEnhanced Secure Erase is de uitgebreide variant van het ATA-commando "Security Erase Unit" waarmee een schijf zichzelf wist. In tegenstelling tot de normale …
- Firmwaregebaseerde gegevensverwijderingFirmwaregebaseerde gegevensverwijdering verwijst naar wismethoden die niet door software in het besturingssysteem worden uitgevoerd, maar door de ingebouwde besturingssoftware van de schijf …
- Gutmann-methodeDe Gutmann-methode is een overschrijfmethode waarbij een harde schijf in 35 doorgangen met vaste en willekeurige patronen wordt beschreven. Ze gaat terug …
- Host Protected Area (HPA)De Host Protected Area (HPA) is een gebied aan het einde van een ATA- of SATA-harde schijf dat voor het besturingssysteem wordt verborgen doordat de schijf een …
- IEEE 2883IEEE 2883 is een internationale norm van het Institute of Electrical and Electronics Engineers voor het opschonen van opslagmedia ("Standard for …
- LUN-gegevensverwijdering (storage)Een LUN-gegevensverwijdering is het veilig overschrijven van een logische schijf (Logical Unit Number, LUN) in een opslagsysteem zonder het gehele systeem …
- WisconceptEen wisconcept is een gedocumenteerd regelwerk dat vastlegt welke gegevens een bedrijf wanneer, door wie en op welke manier wist. Het verbindt …
- WisrapportEen wisrapport is de documentatie van een gegevensverwijdering die voor een bepaalde gegevensdrager vastlegt wanneer, waarmee en met welk resultaat is gewist …
- WissoftwareWissoftware is een programma dat gegevens op gegevensdragers zodanig verwijdert dat ze niet kunnen worden hersteld, en het proces vastlegt. …
- WisverificatieWisverificatie is de controle of een wisbewerking op een gegevensdrager volledig en foutloos is afgerond. Ze beoordeelt de status van de …
- NVMe Format en NVMe SanitizeNVMe Format en NVMe Sanitize zijn commando's van de NVMe-standaard waarmee een NVMe-SSD zijn opgeslagen gegevens zelf wist. Format met wisoptie verwijdert …
- Neutralisatie van IT-hardwareNeutralisatie van IT-hardware betekent het verwijderen van alle kenmerken waarmee een gebruikt apparaat aan zijn vorige eigenaar kan worden gekoppeld, zoals inventarisstickers …
- Over-provisioningOver-provisioning is een reservegebied in het flashgeheugen van een SSD dat de controller intern gebruikt en waartoe besturingssysteem en gebruiker geen directe … hebben
- gerealloceerde sectorenGereallokeerde sectoren (Engels: Reallocated Sectors) zijn opslaggebieden van een harde schijf die de schijfcontroller vanwege lees- of schrijffouten uit …
- StandaardwistermijnDe standaardwistermijn is de periode waarna een bepaald soort persoonsgegevens normaal gesproken wordt gewist, gerekend vanaf een vastgelegd …
- Sanitize-commando (ATA/SCSI)Het Sanitize-commando is een in de ATA-, SCSI- en NVMe-standaarden gedefinieerd firmwarecommando waarmee een schijf alle gebruikersgegevens in alle …
- SnelformatterenBij snelformatteren wordt op een gegevensdrager een nieuw, leeg bestandssysteem aangemaakt zonder de opgeslagen gegevens zelf te overschrijven. De schijf …
- TRIMTRIM is een commando waarmee het besturingssysteem een SSD meedeelt welke datablokken niet meer nodig zijn, bijvoorbeeld na het verwijderen van een bestand. De SSD …
- VSITRVSITR staat voor de "Richtlijnen voor de behandeling van gerubriceerde informatie in de informatietechnologie" (VS-IT-Richtlinien), die het Duitse federale ministerie van Binnenlandse Zaken in 1998 …
- Wear levelingWear leveling (slijtagegelijkmaking) is een methode in SSD's, usb-sticks en geheugenkaarten die schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle … verdeelt
Hoe alles samenhangt
- Een Wisconcept legt vast welke gegevens wanneer en hoe worden gewist – inclusief de standaardwistermijnen.
- De methode hangt af van het opslagmedium: bij harde schijven meestal Overschrijven, bij SSD's Secure Erase, NVMe Sanitize of Crypto Erase.
- Een Wissoftware wist ook verborgen gebieden zoals de Host Protected Area (HPA) en de Device Configuration Overlay (DCO).
- Normen zoals NIST SP 800-88 classificeren het resultaat: Clear, Purge of Destroy. Samen levert dat de Data Sanitization.
- de Wisverificatie controleert of echt alle gebieden zijn gewist.
- Wisrapport en Wiscertificaat documenteren elk apparaat. Kan een gegevensdrager niet worden gewist, dan volgt vernietiging.
Passende dienst
Gecertificeerd wissen van gegevens: Second IT wist gegevensdragers auditbestendig met Blancco – ook verborgen gebieden zoals HPA en DCO. Voor elk apparaat is er een digitaal ondertekend wiscertificaat.
Wissoftware van Blancco: als Blancco ITAD Gold Partner gebruikt Second IT Blancco Drive Eraser. De pagina laat zien welke apparaten en wisnormen de software dekt.
Gidsen
- Geformatteerd is niet verwijderd: harde schijven en SSD's veilig verwijderen
- Gegevens weg, waarde blijft: Waarom gecertificeerde gegevensverwijdering goud waard is
- Vernietigingscertificaat en wisrapport: wat erin moet staan
Veelgestelde vragen
Volstaat formatteren om gegevens veilig te wissen?
Nee. Snelformatteren verwijdert meestal alleen de inhoudsopgave van de gegevensdrager. De gegevens zelf blijven vaak leesbaar en kunnen met eenvoudige hulpmiddelen worden hersteld.
Waarom worden SSD's anders gewist dan harde schijven?
SSD's verdelen schrijfbewerkingen via wear leveling en hebben reservegebieden die van buitenaf niet bereikbaar zijn. Daarom gebruikt men bij SSD's firmwarecommando's zoals Secure Erase of Sanitize of een cryptografische gegevensverwijdering in plaats van zuiver overschrijven.
Wat is het verschil tussen een wisrapport en een wiscertificaat?
Het wisrapport legt technisch vast hoe een gegevensdrager is gewist. Het wiscertificaat bevestigt het resultaat per apparaat, bijvoorbeeld met serienummer, methode en datum, en dient als bewijs bij audits.
Wat betekenen Clear, Purge en Destroy volgens NIST SP 800-88?
Dat zijn de drie niveaus van gegevensopschoning: Clear wist gegevens met normale schrijfbewerkingen, Purge gaat dieper, bijvoorbeeld met firmwarecommando's zoals Block Erase, en Destroy vernietigt de gegevensdrager fysiek. Na Clear en Purge blijft het apparaat bruikbaar, na Destroy niet.
Wat hoort in een wisconcept voor bedrijven?
Een wisconcept legt vast welke gegevens wanneer, door wie en op welke manier worden gewist. Het verbindt wettelijke bewaartermijnen met de plicht om persoonsgegevens niet langer dan nodig op te slaan. De norm DIN 66398 laat zien hoe u gegevenssoorten, standaardwistermijnen en verantwoordelijkheden vastlegt.
Oude IT veilig inleveren – met bewijs.
Stuur ons uw apparatenlijst. U ontvangt uw aanbod gemiddeld binnen 48 uur.