ESRS E5

Wie rapporteert volgens de CSRD en grondstoffengebruik als materieel onderwerp aanmerkt, moet openbaar maken welke materialen het bedrijf binnenkomen en wat het weer verlaat, als product of als afval. Afgedankte IT-hardware hoort precies bij die uitstroom. Dit woordenlijstartikel legt uit wat de standaard ESRS E5 eist, welke gegevens IT-hardware betreffen en welke bewijzen u daarvoor nodig hebt. Stand: 10/2026.

Wat is ESRS E5?

De ESRS zijn de standaarden waarmee bedrijven onder de CSRD hun duurzaamheidsverslag opstellen. Ze zijn onderverdeeld in algemene standaarden en thematische standaarden voor milieu (E), sociaal (S) en bestuur (G). E5 is de vijfde milieustandaard en behandelt grondstoffengebruik en Circulaire economie.

Er wordt alleen gerapporteerd over wat na de dubbele materialiteitsanalyse materieel is. Het bedrijf onderzoekt daarbij twee perspectieven: welke gevolgen heeft het voor milieu en mensen, en welke financiële risico’s en kansen ontstaan er voor het bedrijf zelf? Is grondstoffengebruik materieel, dan gelden de informatieverplichtingen van ESRS E5. Een overzicht van het gehele regelgevingskader geeft de vermelding ESRS.

Wat eist ESRS E5? (stand: 10/2026)

De eerste versie van de ESRS is in 2023 door de Europese Commissie vastgesteld als gedelegeerde verordening (EU) 2023/2772. Daarin bestaat E5 uit zes informatieverplichtingen:

Informatieverplichting	Inhoud	Relatie met IT-hardware
E5-1 Beleid	Beleid inzake grondstoffengebruik en circulaire economie	Voorschriften voor inkoop, gebruiksduur en uitfaseren
E5-2 Maatregelen en middelen	Uitgevoerde en geplande maatregelen	Langer gebruik, reparatie, wederverkoop in plaats van afvoer
E5-3 Doelen	Meetbare doelen	bijv. aandeel hergebruikte apparaten
E5-4 Grondstoffeninstroom	Gewicht van ingezette producten en materialen, aandeel secundaire materialen	Aangeschafte apparaten, aandeel opgewerkte hardware
E5-5 Grondstoffenuitstroom	Producten en materialen alsook afval naar aard en verwerkingsroute	Afgedankte apparaten: hergebruik, recycling, afvoer
E5-6 Financiële effecten	Verwachte financiële gevolgen van risico’s en kansen	bijv. grondstofprijzen, opbrengsten uit wederverkoop

Voor afval eist E5-5 onder meer de totale hoeveelheid, uitgesplitst naar gevaarlijk en niet-gevaarlijk afval. Daarnaast moet worden aangegeven hoeveel afval aan verwijdering is onttrokken, door voorbereiding voor hergebruik, recycling of andere nuttige toepassing, en hoeveel is verwijderd.

Stand: 10/2026. Het regelgevingskader is in beweging. Met de Omnibus-richtlijn (EU) 2026/470 heeft de EU de kring van rapportageplichtige bedrijven sterk verkleind. De Europese Commissie heeft op 3 juli 2026 een gedelegeerde verordening met herziene, aanzienlijk gestroomlijnde ESRS vastgesteld. Het thema grondstoffengebruik en circulaire economie blijft daarin behouden, afzonderlijke datapunten veranderen. Controleer voor uw verslag altijd de voor uw boekjaar geldende versie. Deze vermelding vervangt geen juridisch advies of controleadvies.

Betekenis voor IT-hardware

Voor veel bedrijven is IT-hardware geen grote materiaalstroom, maar wel een goed te sturen stroom. Apparaten hebben een serienummer, een duidelijke levenscyclus en aan het einde meerdere mogelijke routes. Precies die routes brengt E5 in beeld.

De wettelijke Afvalhiërarchie volgens § 6 KrWG bepaalt de rangorde: preventie vóór voorbereiding voor hergebruik, vóór recycling, vóór andere nuttige toepassing, vóór verwijdering. Een laptop die na wissen en opwerken wordt doorverkocht, verlaat het bedrijf als product en wordt geen afval. Een defect apparaat gaat als afgedankte elektrische apparatuur naar recycling. Beide routes moeten in het verslag te onderscheiden zijn.

Belangrijk is de afbakening ten opzichte van emissies: de broeikasgasbalans van IT-hardware hoort bij ESRS E1 en bij Scope 3. Hoe beide samenhangen, legt onze gids uit Scope 3-emissies van IT-hardware en CSRD.

Welke bewijzen u nodig hebt voor afgedankte IT

• Hoeveelhedenkader: Aantal en gewicht van de afgedankte apparaten, bij voorkeur uit een inventarislijst met serienummers.
• Verwerkingsroute per apparaat of partij: Hergebruik (wederverkoop na opwerking), recycling of verwijdering.
• Afvalrechtelijke bewijzen: Bewijs van verwijdering van een gecertificeerd afvalverwerkingsbedrijf met afvalsoort en hoeveelheid.
• Gegevensbeschermingsbewijzen: Wis- en vernietigingscertificaten. Ze bewijzen dat het hergebruik gegevensbeschermingsconform was.
• Consistentie: De cijfers moeten bij het verslag passen en controleerbaar zijn, want het duurzaamheidsverslag wordt extern getoetst.

Voorbeeld: uitfaseren in het verslagjaar

Een vereenvoudigd voorbeeld zonder echte klantgegevens: een rapportageplichtig bedrijf vervangt in het boekjaar 1.000 laptops en 400 monitoren.

1. IT geeft de apparatenlijst met serienummers aan de dienstverlener.
2. Na het wissen en keuren worden functionerende apparaten opgewerkt en doorverkocht. Defecte apparaten en onderdelen gaan naar recycling.
3. De dienstverlener levert per apparaat een wiscertificaat en een rapport over welke apparaten zijn hergebruikt en welke zijn gerecycled, met afvoerbewijzen voor de gerecyclede hoeveelheid.
4. Het duurzaamheidsteam neemt aantallen, gewichten en verwerkingsroutes over in de gegevens over grondstoffenuitstroom en documenteert de bewijzen voor de controle.

Zonder deze bewijzen zou er in het verslag slechts een schatting overblijven, en schattingen zijn bij een controle moeilijk te verdedigen.

ESRS E5 bij Second IT

Second IT volgt het principe hergebruik vóór recycling. Apparaten worden gecertificeerd gewist, gekeurd, gerepareerd en opgewerkt en vervolgens via remarketing verkocht. Wat niet kan worden hergebruikt, voert Second IT af als gecertificeerd afvalverwerkingsbedrijf volgens § 56 KrWG. Klanten ontvangen recycling- en afvoerbewijzen voor hun CSR- en ESG-rapportage, een digitaal ondertekend wiscertificaat per apparaat en een jaarlijkse, individuele milieubalans. Auditrapporten staan klaar in het klantenportaal. Meer over vakkundige afvoer met bewijsdocumenten.

Afbakening ten opzichte van verwante begrippen

ESRS duidt de volledige standaardenset aan, E5 is daar een onderdeel van. De CSRD is de EU-richtlijn die bepaalt wie moet rapporteren. De EU-taxonomie classificeert economische activiteiten als duurzaam en is een afzonderlijk regelgevingskader. De Afvalhiërarchie komt uit het afvalrecht en bepaalt de rangorde van de verwerkingsroutes waarover E5 rapporteert.

Veelgestelde vragen over ESRS E5

Moet elk CSRD-plichtig bedrijf over ESRS E5 rapporteren?

Nee. Over E5 wordt alleen gerapporteerd als grondstoffengebruik en circulaire economie volgens de dubbele materialiteitsanalyse materieel zijn. Het resultaat van de analyse moet echter navolgbaar worden gedocumenteerd.

Geldt doorverkochte IT-hardware als afval?

Niet als de apparaten als product verder worden gebruikt. Ze horen dan bij de uitstroom van producten. Als afval gelden apparaten waarvan de bezitter zich ontdoet, bijvoorbeeld defecte apparaten die naar recycling gaan. Hoe de afbakening in een concreet geval moet worden getrokken, stemt u af met uw specialisten op het gebied van afvalrecht en verslaggeving.

Welke bewijzen heeft de controleur nodig voor afgedankte IT?

Gebruikelijk zijn een apparatenlijst, bewijzen van de verwerkingsroute, afvoerbewijzen voor gerecyclede hoeveelheden en wis- of vernietigingscertificaten. Belangrijk is dat hoeveelheden en gewichten uit de bewijzen overeenkomen met de cijfers in het verslag.

Geldt ESRS E5 nog na de EU-Omnibus?

Ja, het thema blijft deel van de herziene ESRS (stand: 10/2026). Het aantal datapunten is verminderd en aanzienlijk minder bedrijven zijn rapportageplichtig. Controleer de voor uw boekjaar geldende versie.

Wat is het verschil tussen de CSRD en ESRS E5?

De CSRD is de EU-richtlijn die bepaalt welke bedrijven moeten rapporteren. De ESRS zijn de standaarden volgens welke het verslag wordt opgebouwd. ESRS E5 is daarbinnen een thematische standaard en behandelt grondstoffengebruik en circulaire economie.