Recht auf Löschung (Art. 17 DSGVO)

Een voormalige klant eist dat zijn gegevens worden gewist. De records in het CRM zijn snel verwijderd. Maar hoe zit het met back-ups, oude laptops in het magazijn of de server die vorige week is ontmanteld? Het recht op gegevenswissing reikt verder dan velen denken.

Wat staat er in art. 17 AVG?

Art. 17 lid 1 AVG noemt zes wisgronden. Is er één van toepassing, dan moet de verwerkingsverantwoordelijke de gegevens wissen, ook zonder verzoek.

Wisgrond (art. 17 lid 1)	Voorbeeld
a) Doel vervallen	Sollicitatieprocedure is afgerond, de termijn voor vorderingen is verstreken
b) Toestemming ingetrokken	Afmelding voor de nieuwsbrief zonder andere rechtsgrond
c) Gegrond bezwaar	Bezwaar tegen direct marketing
d) Onrechtmatige verwerking	Gegevens zijn zonder rechtsgrond verzameld
e) Wettelijke wisplicht	Een wet schrijft wissen voor
f) Gegevens van kinderen uit onlinediensten	Toestemming van een kind bij een onlineaanbod

Heeft de verwerkingsverantwoordelijke de gegevens openbaar gemaakt, dan moet hij op grond van lid 2 bovendien redelijke maatregelen nemen om andere verwerkingsverantwoordelijken over het wisverzoek te informeren. Op een verzoek moet hij volgens art. 12 lid 3 AVG doorgaans binnen een maand antwoorden.

Wanneer geldt het recht niet?

Art. 17 lid 3 AVG kent uitzonderingen. De belangrijkste voor bedrijven is een wettelijke bewaarplicht, bijvoorbeeld voor boekingsstukken of handelsbrieven. Verdere uitzonderingen betreffen de vrijheid van meningsuiting, de volksgezondheid, archiverings- en onderzoeksdoeleinden en de handhaving van rechtsvorderingen. Zolang een Bewaartermijn loopt, worden de gegevens niet gewist maar geblokkeerd en pas na afloop van de termijn verwijderd.

Wat betekent dit voor afgedankte IT?

Wissen in de zin van de AVG betekent: de gegevens zijn zo verwijderd dat ze niet meer zonder onevenredige inspanning te herstellen zijn. Een prullenbak of een snelle formattering volstaat daarvoor niet. Dat geldt ook voor uitgefaseerde apparaten:

• Op oude harde schijven staan vaak kopieën van gegevens die in de actieve systemen al zijn gewist.
• Door Dataremanentie blijven resten ook na het verwijderen in het bestandssysteem leesbaar.
• Wie oude apparaten ongewist doorgeeft, blijft gegevens zonder rechtsgrond verwerken en schendt het beginsel van Opslagbeperking.

Een Wisconcept legt vast wanneer welke gegevens worden gewist en hoe dat bij apparaten aan het einde van hun gebruik gebeurt.

Recht op gegevenswissing bij Second IT

Voor uitgefaseerde hardware neemt Second IT het fysieke deel van het wissen over. Elk apparaat wordt met Blancco gewist, ook verborgen gebieden zoals HPA en DCO, en krijgt een digitaal ondertekend wiscertificaat met serienummer. Daarmee documenteert u dat er op uitgefaseerde gegevensdragers geen gegevens achterblijven. Meer over de maatregelen voor gegevensbeveiliging en in het artikel Gegevensbescherming bij harde schijven. Dit item vervangt geen juridisch advies.

Veelgestelde vragen over art. 17 AVG

Wat is het verschil tussen recht op gegevenswissing en recht op vergetelheid?

Het is hetzelfde recht. Art. 17 AVG draagt beide benamingen in de titel. "Vergetelheid" benadrukt de plicht uit lid 2 om ook derden over gepubliceerde gegevens te informeren.

Moeten gegevens ook uit back-ups worden gewist?

In beginsel ja, zodra er een wisgrond bestaat. In de praktijk worden back-ups vaak volgens vaste cycli overschreven. Belangrijk is dat gewiste gegevens niet vanuit een back-up terug in het actieve bedrijf komen en dat oude back-upmedia aan het eind veilig worden gewist of vernietigd.

Hoe snel moet ik op een wisverzoek reageren?

Onverwijld, uiterlijk binnen een maand na ontvangst. In complexe gevallen is een verlenging met twee extra maanden mogelijk. De betrokkene moet dan binnen de eerste termijn worden geïnformeerd.

Wanneer geldt het recht op gegevenswissing volgens art. 17 AVG niet?

Art. 17 lid 3 AVG noemt uitzonderingen. De belangrijkste is een wettelijke bewaarplicht. Andere betreffen vrijheid van meningsuiting, volksgezondheid, archiverings- en onderzoeksdoeleinden en rechtsvorderingen. Zolang een termijn loopt, worden gegevens geblokkeerd en pas daarna gewist.

Geldt het recht op gegevenswissing ook voor gegevens op oude harde schijven?

Ja. Op uitgefaseerde gegevensdragers staan vaak kopieën van gegevens die in de actieve systemen al zijn gewist. Een wisverzoek is pas vervuld als ook kopieën, back-ups en oude apparaten niet meer leesbaar zijn, voor zover geen bewaarplicht in de weg staat.