Overslaan naar inhoud 
Urban Mining
In oude notebooks, smartphones en servers zitten koper, goud, kobalt en andere waardevolle metalen. Daarachter zit een eenvoudig idee: steden, gebouwen en apparaten vormen een groot grondstoffendepot. Urban mining wil dit depot benutten in plaats van steeds nieuwe grondstoffen te winnen.
Kort uitgelegd
Urban mining is de gerichte terugwinning van grondstoffen uit de door de mens geschapen voorraad, bijvoorbeeld uit gebouwen, infrastructuur en afgedankte producten zoals afgedankte elektrische apparaten. In plaats van metalen in de mijnbouw te winnen, worden ze uit oude apparaten teruggehaald en weer in de productie gebracht. Bij IT-hardware gaat het vooral om koper, edelmetalen, kobalt uit accu's en zeldzame aardmetalen uit magneten.
Wat is urban mining?
De term betekent letterlijk "stedelijke mijnbouw". Het Duitse Umweltbundesamt verstaat hieronder het beheer van de zogenoemde antropogene voorraad. Bedoeld zijn alle duurzame goederen die de mens heeft gemaakt en waarin grondstoffen zijn gebonden. Urban mining plant vooruitziend welke materialen wanneer vrijkomen en hoe ze kunnen worden teruggewonnen.
Elektrische en elektronische apparaten vormen een bijzonder dichte grondstoffenvoorraad. Op een kleine ruimte zitten veel verschillende metalen, sommige daarvan zeldzaam en duur.
Wat er in oude IT-apparaten zit
| Grondstof | Waar het voorkomt |
|---|---|
| Goud, zilver, palladium | Printplaten, steekcontacten, processoren |
| Koper | Printplaten, kabels, koellichamen |
| Kobalt, lithium, nikkel | Accu's van notebooks, smartphones en tablets |
| Zeldzame aardmetalen (bijv. neodymium) | Magneten in harde schijven en luidsprekers |
| Indium | Coating van beeldschermen |
| Tantaal | Condensatoren |
| Aluminium, staal, kunststoffen | Behuizingen en frames |
Hoe edelmetalen worden teruggewonnen, legt het item uit: Terugwinning van edelmetalen. Veel van deze stoffen gelden in de EU als kritieke grondstoffen.
Waarom urban mining aan belang wint
De Global E-waste Monitor 2024 van de Verenigde Naties becijfert de in 2022 wereldwijd ontstane hoeveelheid elektronisch afval op 62 miljoen ton. Slechts 22,3% daarvan werd aantoonbaar naar behoren ingezameld en gerecycled. Bij zeldzame aardmetalen dekt de recycling van elektronisch afval volgens het rapport slechts ongeveer 1% van de behoefte.
De EU wil de afhankelijkheid van invoer verminderen. De verordening kritieke grondstoffen (EU) 2024/1252 stelt als streefwaarde dat tegen 2030 minstens 25% van de jaarlijkse behoefte aan strategische grondstoffen uit recycling afkomstig is. Het juridische kader komt overeen met de stand van 10/2026. Hoe hoog de terugwinning daadwerkelijk is, toont de Recyclingpercentage.
Vuistregel: urban mining haalt grondstoffen uit apparaten die niet meer gebruikt kunnen worden. Een werkend apparaat langer gebruiken bespaart nog meer.
Urban mining en hergebruik
Urban mining is recycling, dus de derde trede van de afvalhiërarchie. Bij het demonteren en omsmelten gaat een deel van de materialen verloren en is de energie die in de productie is gestoken verbruikt. Daarom moet een apparaat eerst zo lang mogelijk worden gebruikt. Pas daarna begint de weg naar grondstofterugwinning. Het samenspel van beide benaderingen beschrijft het item Circulaire economie. Verrassende cijfers over oude apparaten vindt u in 10 feiten over elektronisch afval, en wegen naar circulaire IT in het artikel IT-kringloopmodel.
Bij Second IT geldt "hergebruik vóór recycling". Apparaten die niet meer kunnen worden gerefurbished, worden gedemonteerd. Functionele componenten worden veiliggesteld, materialen gescheiden en edelmetalen en hoogwaardige kunststoffen via gespecialiseerde recyclingprocessen teruggebracht in de grondstofkringloop. Meer over IT-afvoer met materiaalterugwinning.
Veelgestelde vragen over urban mining
Wat betekent urban mining in het Duits?
Letterlijk "städtischer Bergbau" (stedelijke mijnbouw). Bedoeld is de terugwinning van grondstoffen uit gebouwen, infrastructuur en afgedankte producten in plaats van uit natuurlijke afzettingen.
Welke grondstoffen kunnen uit elektronisch afval worden gewonnen?
Vooral koper, aluminium, staal, edelmetalen zoals goud, zilver en palladium, en kobalt en nikkel uit accu's. Zeldzame aardmetalen worden tot nu toe maar voor een klein deel teruggewonnen.
Is urban mining beter dan hergebruik?
Nee. Hergebruik behoudt het hele apparaat en daarmee de volledige productie-inspanning. Urban mining is de juiste weg voor apparaten die niet meer gebruikt of gerepareerd kunnen worden.
Hoeveel elektronisch afval wordt wereldwijd gerecycled?
Volgens de Global E-waste Monitor 2024 ontstond in 2022 wereldwijd 62 miljoen ton elektronisch afval. Slechts 22,3% daarvan werd aantoonbaar naar behoren ingezameld en gerecycled. Bij zeldzame aardmetalen dekt recycling ongeveer 1% van de behoefte.
Welke streefwaarde stelt de EU voor het recyclen van grondstoffen?
De verordening kritieke grondstoffen (EU) 2024/1252 stelt als streefwaarde dat tegen 2030 minstens 25% van de jaarlijkse behoefte aan strategische grondstoffen uit recycling afkomstig is. Peildatum: 10/2026.
Eerst blijven gebruiken, daarna grondstoffen terugwinnen – met bewijsstukken voor uw ESG-rapportage.
Stuur ons uw apparatenlijst. U ontvangt uw aanbod gemiddeld binnen 48 uur.